Dat is nu wel duidelijk. Het gaat verder. Steeds meer burgers doen mee met bvb. de klimaatwijken, omdat ook zij hun steentje willen bijdragen. Maar de regering moedigt steeds minder aan. Of mogen we zeggen: ontmoedigt dit steeds meer. Het is tenslotte crisis, niet? De crisis is een schaamlapje geworden voor het groot geldgewin van de energieconcerns. De regering weigert om investeringen in duurzame energie te stimuleren. Nochtans is dit een braakliggende markt,die economisch bijzonder interessant kan zijn. In het buitenland zien we hoe deze sector zorgt voor een economische opleving voor werkgelegenheid en voor een properder toekomst.

En het gaat verder, veel verder dan dat. In de afbakening, uitbreiding en bescherming van natuurgebieden lopen we mijlenver achterop op de plannen die ooit gemaakt werden. Ook hier is het optimisme die de milieubeweging ooit had, al lang achterhaald. Momenteel investeren we vooral in meer transport, meer industrie en houden we daarbij amper nog rekening met de leefbaarheid op middenlange en lange termijn. Productie, distributie en werkgelegenheid zijn belangrijk. Uiterst belangrijk. Maar gaat het om ontwikkeling die goed is voor een gebied, of om het korte termijn denken van wie snel rijk wil worden? Hoe zit het met evenwicht, met toekomstvisie? Aanvaarden we nu echt dat onze kinderen en kleinkinderen in een onleefbare, uitgebuite en dode woestijn zullen leven? Is dit het geschenk dat wij hen willen achterlaten? Is het dat waarvoor onze ouders, na de oorlog hard gewerkt hebben? Het is –letterlijk- om ziek van te worden.

In de sociale ontwikkeling van ons land is het niet beter. Het aantal mensen in armoede neemt zienderogen toe. Niet enkel wie zonder werk zit, of structureel uit de arbeidsmarkt gevallen is, heeft het zwaar. Ook steeds meer jongeren, schoolverlaters, alleenstaande ouders en werkenden komen er niet meer. Het aantal ouderen dat vol schaamte, na een leven lang sparen en werken leeft van boterhammen met confituur is angstwekkend hoog. De rijen aan de voedselbedeling worden groter en iedereen schaamt zich om dit te tonen. We zijn over een grens gegaan en men ligt er zelfs niet wakker van.

In de internationale context wordt het gewoonweg pervers. Iedereen is het er over eens dat de koloniale periode beschamend was. Leopold 2 wordt vandaag terecht gezien als een exponent van een harteloos Europa. We doen het echter niet beter dan zijn tijdgenoten. De derde wereld met zijn natuurlijke bronnen wordt leeggezogen en uitgebuit. Zowel de klimaatverandering als de economische roofbouw zorgt voor gigantische problemen van armoede, hongersnood en natuurrampen. Miljoenen mensen gaan hopeloos op zoek naar een minimum aan levenszekerheid. Desnoods gewapenderhand. De enige zorg die wij ons maken is deze van de bevoorrading voor onze economie, die mee aan de oorzaak ligt van hun problemen én de vraag hoe wij kunnen vermijden dat de wanhopigen ons de rekening zullen presenteren. Laat één ding duidelijk zijn. Wanneer we hier niet snel een andere koers in varen, wordt de rekening ons voorgelegd. Terecht.

Men zou angst hebben om kinderen te zien opgroeien. Misschien moeten we de oefening eens maken? Als jouw dochter nu 25 zou zijn, hoeveel zal ze verdienen? Hoeveel kans heeft ze op stabiel en eerlijk betaald werk? Welke woning kan ze daarmee kopen? Kijk eens om je heen, hoor eens naar de prijzen. En nee, dit is geen probleem van de steden, dit is een algemeen probleem in heel Vlaanderen.

“Gelukkig hebben we goed onderwijs, zodat men zich op die situatie kan voorbereiden”, hoor ik wel eens. Niet dus! We hebben goed onderwijs en wie afstudeert heeft doorgaans een waardevol diploma. Maar hoeveel leerlingen studeren er op tijd af, of studeren er hoegenaamd af met een diploma? Ook dit aantal zakt systematisch. Steeds meer mensen vallen af in ons onderwijssysteem. Het aantal leerlingen dat bijzondere noden heeft, wordt zo groot dat ons systeem het amper nog kan dragen.

Wat me het meest verbijstert, is dat deze analyse amper nog gemaakt wordt. Meer nog: nogal wat organisaties uit de milieu- of armoedebeweging zijn bang om zich openlijk tegen deze evolutie te verzetten. Men wil zich niet meer ‘binden’ en hangt het wagonnetje vast aan dialoog met het establishment. Daar waar de macht zit, daar waar de centen te vinden zijn, daarop richt men zijn hoop. Om telkens en systematisch bedrogen uit te komen. We zijn in slaap gewiegd, geketend en gebonden door machtstructuren die ons in eigendom nemen, leegzuigen en wegwerpen.

Sta op, verworpenen der aarde, sta op en spreek. Wij kunnen, mogen en willen niet aanvaarden dat het hele marktsysteem werkt aan het verrijken van enkelen op de rug van de massa. Niet enkel omwille van onszelf, maar vooral omwille van de generaties die na ons komen.

Dirk Vos